नेपालको परिचय : नेपाल, आधिकारिक रूपमा सङ्घीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल, दक्षिण एसियामा अवस्थित एउटा भूपरिवेष्ठित राष्ट्र हो। यो मुख्य रूपमा हिमालयमा अवस्थित छ तर यसमा इन्डो–गङ्गा समतुल्यका केही भागहरू पनि समावेश छन्। क्षेत्रफलको हिसाबले यो ९३औँ ठुलो देश हो भने जनसङ्ख्याको हिसाबले ४९औँ ठुलो देश हो। यसकाे उत्तरमा चीनको तिब्बत र दक्षिण, पूर्व र पश्चिममा भारतका पाँच राज्यहरू (उत्तराखण्ड, उत्तर प्रदेश, बिहार, पश्चिम बंगाल र सिक्किम) सिमाना जोडिएका छन्।
समृद्धि र विकाशको परिचयः
हामीले दैनिक सुनिरहने तर धेरै महत्त्व राख्ने दुई शब्द हुन् समृद्धि र विकास। यिनीहरू एक अर्कामा निर्भर छन्, तैपनि यसको परिचय फरक फरक हुन्छ।
समृद्धि ९एचयकउभचष्तथ०:
हामीले कुनै पनि देशका मानिस कति धनी वा गरिब छन्, भन्ने कुरा नाप्नका लागि समृद्धिले सघाउँछ। यसमा आर्थिक वृद्धिको कुरालाई मुख्य रूपमा मानिन्छ। समृद्धिले देशमा बसोबास गर्ने मानिसको जीवनस्तर कस्तो छ? भन्ने कुराको जानकारी दिन्छ। शिक्षा, स्वास्थ्य जस्ता कुराहरूलाई पनि समृद्धिले मान्दछ।
बिकास ९म्भखभयिऊभलत०
यस शब्दले देशमा सकारात्मक र प्रगतिशील परिवर्तनहरू हुनुपर्ने कुरालाई संकेत गर्छ। समृद्धि भन्दा यो शब्द अलि फरक छ, विकासले मानिसको सुख, सुविधालाई संकेत गर्छ। यसले जीवनको गुणस्तर सुधार र सकारात्मक परिवर्तनमा जोड दिन्छ। विकासमा आर्थिक वृद्धि, शिक्षा, स्वास्थ्य, भौतिक पूर्वाधार आदि कुराहरूलाई समावेश गरिएको हुन्छ।
त्यसैले, समृद्धि र विकास एउटै कुरा नभएर एकअर्कामा निर्भर हुन्। जस्तो कि कुनै पनि देश समृद्ध भयो भने मात्र त्यहाँको विकास हुन्छ र अर्कोतिर, देशको विकास भयो भने मात्र त्यहाँका जनताले समृद्धि प्राप्त गनर् सक्छ् ।
युवाको बिषयमा महान् ब्यक्तिहरुकाे धारणाः
युवाका बारेमा केही महान् व्यक्तिहरूको भनाइ निम्न अनुसार छ!
महात्मा गान्धीः “युवा कुनै उमेर समूह मात्र होइन, बरु यो त मानिसक अवस्था हो, जसले नयाँ जोस र जाँगर दिन्छ।“
बेंजामिन फ्रैंकलिनः “युवा अवस्था यस्तो बेला हो जब हामी शिक्षा र नयाँ विचारका लागि धेरै खुल्ला हुन्छौँ।“
अब्राहम लिंकनः “युवा अवस्था जीवनको यस्तो ऊर्जावान र उत्साहजनक समय हो जब हामी संसार बदल्ने सपना देख्न सक्छौँ।“
मुलुककाे समृद्धि र बिकाशमा युवा बर्गको भुमिकाः
मुलुककाे समृद्धि र बिकाशमा युवा बर्गको भुमिका अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण र निर्णायक हुन्छ। युवाहरू राष्ट्रका भविष्य, शक्ति र आशाका किरण हुन्। युवाहरूको ऊर्जा, सिर्जनशीलता र प्रतिबद्धता बिना मुलुकको सर्वाङ्गीण विकास सम्भव छैन। यहाँ युवा वर्गले खेल्न सक्ने प्रमुख भूमिकाहरूका बारेमा चर्चा गरिएको छः
पहिलाे भूमिका, युवाहरू राष्ट्र निर्माणका प्रमुख हिस्सा हुन्। उनीहरूको जोश र जाँगरले नयाँ सोच र नवीनतालाई जन्म दिन्छ। कृषि, उद्योग, व्यापार, विज्ञान र प्रविधि जस्ता विभिन्न क्षेत्रमा युवाहरूको सहभागिताले आर्थिक वृद्धिमा योगदान पुर्याउँछ। उनीहरूले नयाँ प्रविधिको विकास र प्रयोगमार्फत उत्पादनशीलता बढाउन र रोजगारीका अवसरहरू सिर्जना गर्न सक्छन्। यसले मुलुकको आत्मनिर्भरता र समृद्धिमा प्रत्यक्ष असर पार्छ।
दोस्रो भूमिका, युवाहरू सामाजिक परिवर्तन र रूपान्तरणका संवाहक हुन्। उनीहरूमा समाजमा रहेका विकृति, विसंगति र कुरुतिहरूविरुद्ध लड्ने क्षमता हुन्छ। शिक्षा, स्वास्थ्य, वातावरण संरक्षण र सामाजिक न्याय जस्ता क्षेत्रमा युवाहरूको संलग्नताले सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्छ। उनीहरूले समाजमा चेतना जगाउन, समानता र न्यायको वकालत गर्न र सामाजिक समावेशितालाई प्रवर्द्धन गर्न सक्छन्। यसले राष्ट्रिय एकता र सद्भावलाई बलियो बनाउँछ।
तेस्रो भूमिका, युवाहरू सुशासन र लोकतन्त्रको सुदृढीकरणमा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छन्। उनीहरूले राजनीतिक र प्रशासनिक प्रक्रियामा सक्रिय सहभागिता जनाएर भ्रष्टाचार र अनियमितता विरुद्ध आवाज उठाउन सक्छन्। युवाहरूको सहभागिताले नीति निर्माणमा नयाँ दृष्टिकोण र नवीन सोच ल्याउन मद्दत गर्छ। यसले शासन प्रणालीलाई बढी पारदर्शी, जवाफदेही र समावेशी बनाउन योगदान पुर्याउँछ।
अन्त्यमा, युवाहरू राष्ट्रका भविष्य हुन्। उनीहरूलाई उचित शिक्षा, तालिम र अवसरहरू प्रदान गरेर मुलुकको विकासमा परिचालन गर्नुपर्छ। युवाहरूको उर्जा र सिर्जनशीलतालाई सही दिशामा प्रयोग गर्न सकेमा मुलुकले समृद्धि र विकासको शिखर चुम्न सक्छ। युवाहरूलाई देश विकासमा उत्प्रेरित र प्रोत्साहित गर्नु आजको आवश्यकता हो।
९ब्क्ष् काे सहयोगमा तयार लेख ,युवा शिशिर श्रेष्ठ लभधकभलभउब।िmअय को प्रधान सम्पादक हुनुहुन्छ।)
